Wednesday, March 28, 2007

XXXVI. ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ


XXXVI. ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ θυμίαμα, μάνναν

Κλῦθί μευ, ὦ βασίλεια, Διὸς πολυώνυμε κούρη,

Τιτηνίς, βρομίη, μεγαλώνυμε, τοξότι, σεμνή,

πασιφαής, δαδοῦχε, θεὰ Δίκτυννα, λοχείη.

ὠδίνων ἐπαρωγέ, καὶ ὠδίνων ἀμύητε΄

λυσίζωνε φίλοιστρε, κυνηγέτι, λυσιμέριμνε,

εὔδρομος, ἰοχέαιρα, φιλαγρότι, νυκτερόφοιτε,

κλεισίη, εὐάντητε, λυτηρίη, ἀρσενόμορφε,

ὀρθίη, ὠκυλόχεια, βροτῶν κουροτρόφε δαῖμον,

ἀγροτέρη, χθονίη, θηροκτόνος, ὀλβιόμοιρε΄

ἥ κατέχεις ὀρέων δρυμούς, ἐλαφηβόλε, σεμνή,

πότνια, παμβασίλεια, καλόν θάλος αἰὲν ἐοῦσα

δρυμονία, σκυλακῖτι, Κυδωνιάς, αἰολόμορφε.

ἐλθέ, θεὰ σώτειρα, φίλη μύστῃσιν ἅπασιν,

εὐάντητος, ἄγουσα καλοὺς καρποὺς ἀπὸ γαίης,

εἰρήνην τ᾿ ἐρατήν, καλλιπλόκαμον θ᾿ ὑγίειαν΄

πέμποις δ᾿ εἰς ὀρέων κεφαλὰς νούσους τε καὶ ἄλγη.


{ΧΧΧVI. Αρτέμιδος θυμίαμα, μάννα

Ἀκουσέ με, ω βασίλισσα, του Διός πολυώνυμη κόρη,

Τιτανίδα, θορυβώδη, ένδοξη, τοξότρια, σεμνή,

ολόλαμπρη, δαδούχε, θεά Δίκτυνα, του τοκετού,

παρηγορήτρια στις ωδίνες, αν και η ίδια ωδίνες δεν δοκίμασες΄

λυσίζωνη, οιστρήλατη, κυνηγέ, που διώχνεις τις μέριμνες,

εύδρομη, τοξοβόλε, των αγροτών φίλη, νυκτερινη,

περίφημη, ευπρόσιτη, λυτρώτρια, αρσενόμορφη,

ορθή, ευτοκία, παιδοτρόφα δαιμόνισσα των θνητών,

αγροτική, χθονία, θηριοκτόνα, καλόμοιρη΄

που κατέχεις τους δρυμούς των βουνών, ελαφοκυνηγέ, σεμνή,

σεβασμία, παμβασίλισσα, όντας καλό βλαστάρι πάντα

δασόβια, με συνοδεία σκυλιών, Κυδωνιάς, ποικιλόμορφη.

ἐλα, θεά σώτειρα, φίλη όλων των μυστών,

ευπρόσιτη, φέρνοντας καλούς καρπούς από την γη,

και την ποθητή ειρήνη και την καλλιπλόκαμη υγεία,

και στείλε στα όρη και στα βουνά τις νόσους και τα άλγη.}


Άρτεμις

Άρτεμις (μυθολογία)

Ο ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο

Άρτεμις

6 comments:

Σωκράτης Ξένος said...

Το Σαββατοκύριακο διάβασα την Ιλιάδα σου όλην
Τις κλίσεις
Τις επικλίσεις
Τα πάθη εφώναζαν αρμονία
Τα βραχέα τα βέβαια πέλματα
Στριφτό νόμισμα χρύσιζε το άνω

Καλημέρα Γλώσσα
Προθήκη αθανάτων

the_return said...

Τι μου θύμησες τώρα...

Οι Ορφικοί Ύμνοι ήταν κάποτε μια από τις αγαπημένες μου συντροφιές για χρόνια...

Ευτυχώς μπορούσα να τους διαβάζω απο το πρωτότυπο - κάθε μετάφραση εδώ είναι καταδικασμένη να πέσει σε αναπαραγωγή, αλλιώς θα "κατασφάξει" τα πάντα.

Καλησπέρα!

the_return said...

ΥΓ. Να, βλέπεις αμέσως αμέσως από το πιο απλό:

Το κλύθι μευ είναι αδύνατον να εξισωθεί με το άκουσέ με.

Ίσως το εισάκουσέ με να έρχεται κάπως πιο κοντά,

αλλά και πάλι, παραμένει, πιστεύω, αναντικατάστατο, ειδικά έτσι όπως ανευρίσκεται στην εσωτερική δομή των Ύμνων.

Kallioph said...

Χαίρε Σωκράτη
Πολύ χαίρομαι για τις αναγνώσεις σου.
Έτσι είναι, παντού μπορείς να βρεις την αρμονία, αρκεί να την αναζητήσεις:)

The return :)
Και τι συντροφιά ..!

Κάθε μετάφραση παντού πράγματι είναι καταδικασμένη, αφαιρεί ίσως το σπουδαιότερο σημείο ενός κειμένου - ποιήματος κτλ., την ψυχή του συγγραφέα.

Κρίμα είναι για μας που είμαστε τόσο κοντά στην αρχαία γλώσσα να μην την γνωρίζουμε, και να σπάνε τα κεφάλια τους αλλοδαποί για να την μάθουν, κρίμα είναι να μην βλέπουμε αυτό που είναι ακριβώς μπροστά στα μάτια μας, και να κοιτάμε παραπέρα.

Σίγουρα είναι αναντικατάστατες όλες οι λέξεις του αρχαίου κειμένου, καλό είναι να διαβάζουμε το αρχαίο κείμενο και απλά να βρίσκουμε κάποιες άγνωστες λέξεις που δεν καταλαβαίνουμε στην μετάφραση, μόνο για να μας βοηθήσει να διαβάσουμε καλύτερα το πρωτότυπο. Αν είχα ανεβάσει μόνο την μετάφραση εδώ φαντάσου πόση "μαγεία" θα είχε χαθεί ..

Χαιρετώ σε

the_return said...

@kallioph:

Να σου πω κάτι, Καλλιόπη, που το πιστεύω βαθειά και έχω την εντύπωση ότι θα συμφωνήσεις:

Χωρίς ουσιαστική γνώση της αρχαίας είναι αδύνατον να ομιλείται οποιαδήποτε νεοελληνική με αξιοπρεπή τρόπο...

Δεν γίνεται, πώς να το κάνουμε...

Kallioph said...

Έτσι είναι the return, ακριβώς έτσι..
συχνά λέμε.. δεν χωράει σε λέξεις αυτό που νιώθω !
αντί να λέμε.. δεν γνωρίζω τις λέξεις για να εκφράσω αυτό που νιώθω !

Έχουμε πετσοκόψει την γλώσσα μας και έτσι ζούμε τώρα.. μεταφρασμένη ζωή ..

Όταν ξεκίνησα την εργασία με τον Όμηρο, πραγματικά ένιωθα ότι "παιδευόμουν", είχα καλύτερη σκέψη και πολύ καλύτερη έκφραση..
Δυστυχώς οι πλείστοι αρέσκονται σε φαινομενικά τερτίπια και δεν βιώνουν την ουσία της υπάρξεως.

Λένε ζητώ ένα αυτοκίνητο, ένα σπίτι (την ώρα που η γη είναι στο νοσοκομείο)
Δεν λένε ζητώ την ειρήνη, την υγεία, την κατανόηση, την παίδευσις που μας κάνει να βλέπουμε με τα μάτια της ψυχής..